Cho con đi du học từ bậc phổ thông đang phổ biến hơn. Lợi thế rõ ràng: ngôn ngữ tốt hơn hẳn, và đường vào đại học tại nước đó thuận hơn nhiều so với nộp từ Việt Nam. Cái mất thì chậm hiện ra, và thường không nằm ở chỗ cha mẹ lo.
Được gì
- Ngôn ngữ. Trẻ học ngôn ngữ ở tuổi này đạt mức gần như người bản xứ, thứ rất khó có nếu đi sau mười tám tuổi.
- Đường vào đại học. Học hết phổ thông tại nước đó nghĩa là bạn nộp đại học với tư cách học sinh trong hệ thống, không phải học sinh quốc tế xin công nhận bằng cấp.
- Cách học. Ba năm làm quen với cách học chủ động, làm việc nhóm, viết luận. Đây chính là thứ làm du học sinh vào thẳng đại học chật vật năm đầu.
Mất gì
- Tuổi thiếu niên xa gia đình. Đây là giai đoạn trẻ định hình nhiều thứ, và không có cha mẹ bên cạnh là một khoảng trống thật, không phải chuyện nhỏ.
- Tiếng Việt và gắn kết với gia đình. Đi càng sớm càng dễ mất, và mất rồi thì khó lấy lại.
- Chi phí. Bậc phổ thông thường không có học bổng đáng kể, và tổng chi phí cho ba năm cộng bốn năm đại học là con số rất lớn.
- Rủi ro không hợp. Trẻ không thích nghi được thì việc quay về giữa chừng khó hơn nhiều so với ở bậc đại học, vì chương trình hai nước không khớp.
Ba hình thức trông nom
| Hình thức | Ghi chú |
|---|---|
| Trường nội trú | Có nề nếp và người trông nom thường trực, chi phí cao nhất |
| Ở nhà dân kèm trường công | Chi phí thấp hơn, chất lượng phụ thuộc rất nhiều vào gia đình nhận nuôi |
| Người thân trong gia đình | Yên tâm hơn về tình cảm, nhưng cần rõ ràng về trách nhiệm và chi phí ngay từ đầu |
Nhiều nước yêu cầu học sinh dưới tuổi trưởng thành phải có người giám hộ hợp pháp tại chỗ. Hãy hỏi trường và tra quy định của nước đó trước khi lên kế hoạch.
Ba câu nên hỏi trước khi quyết
- Con có muốn đi không? Hỏi thật, không hỏi cho có. Trẻ bị đẩy đi thường không trụ được và cũng không nói ra khi khó khăn.
- Ai là người con gọi lúc nửa đêm? Phải có một người cụ thể ở gần, không phải một công ty dịch vụ.
- Gia đình chịu được chi phí cả chặng không? Tính cho tới hết đại học, không chỉ ba năm phổ thông.
Nếu quyết định đi
Hãy giữ liên lạc đều nhưng đừng biến mỗi cuộc gọi thành buổi kiểm tra điểm. Hỏi con sống thế nào, ăn gì, chơi với ai. Điểm số năm đầu phản ánh mức độ thích nghi, không phản ánh năng lực. Và hãy thu xếp để con về nhà ít nhất mỗi năm một lần trong những năm đầu.
Câu hỏi thường gặp
Nên cho con đi từ lớp mấy?
Không có mốc chung, và điều quan trọng hơn tuổi là mức độ tự lập của trẻ cùng chất lượng người trông nom tại chỗ. Hãy đánh giá con mình thay vì theo mốc của người khác.
Con dưới tuổi trưởng thành có cần người giám hộ không?
Nhiều nước yêu cầu có người giám hộ hợp pháp tại chỗ. Hãy hỏi trường và tra quy định của nước đó trước khi nộp hồ sơ.
Học phổ thông ở nước ngoài có dễ vào đại học hơn không?
Thường thuận lợi hơn vì bạn nộp trong hệ thống thay vì phải xin công nhận bằng cấp nước ngoài. Nhưng vẫn phải đáp ứng yêu cầu đầu vào của từng trường.
Con không thích nghi được thì sao?
Quay về giữa chừng khó hơn ở bậc đại học vì chương trình hai nước không khớp. Hãy chuẩn bị phương án này từ trước và giữ liên hệ với trường ở Việt Nam.
