Bậc thạc sĩ là nơi chọn sai tốn kém nhất: thời gian ngắn, chi phí cao, và ít cơ hội sửa. Sai lầm phổ biến nhất là chọn theo thứ hạng trường thay vì theo việc mình định làm sau đó.
Hai hướng khác hẳn nhau
| Hướng nghiên cứu | Hướng ứng dụng | |
|---|---|---|
| Nội dung | Luận văn là phần chính, làm việc với một giáo sư hướng dẫn | Học phần và đồ án, thường có thực tập |
| Hợp với ai | Người định học tiếp tiến sĩ hoặc làm nghiên cứu | Người định đi làm ngay sau tốt nghiệp |
| Học bổng | Dễ có suất trợ giảng hoặc trợ lý nghiên cứu hơn | Ít suất hơn, chủ yếu là học bổng của trường |
Chọn nhầm hướng là lý do nhiều người học xong thấy tấm bằng không giúp gì cho công việc họ muốn.
Độ dài chương trình khác nhau rất nhiều
Có nước chương trình thạc sĩ chỉ một năm, có nước hai năm trở lên. Ngắn thì rẻ hơn và ra trường sớm, nhưng cũng ít thời gian để thực tập, xây quan hệ và tìm việc tại chỗ. Nếu ý định của bạn có phần ở lại làm việc, chương trình dài hơn đôi khi là lựa chọn kinh tế hơn, vì nó cho bạn thời gian xoay xở.
Liên hệ giáo sư: việc tạo ra khác biệt lớn nhất
Với hướng nghiên cứu, người đã liên hệ được giáo sư có dự án và sẵn sàng nhận thường có cơ hội học bổng cao hơn hẳn. Cách viết thư liên hệ cho hiệu quả:
- Ngắn, ba đoạn là đủ.
- Nêu rõ bạn đã đọc công trình nào của họ và quan tâm tới phần nào. Đây là phần lộ ra ai viết thư hàng loạt.
- Tóm tắt nền tảng của bạn và nói rõ bạn muốn gì: cơ hội làm nghiên cứu, hoặc hỏi về suất tuyển năm tới.
- Đính kèm hồ sơ tóm tắt và bảng điểm.
Có nên đi làm vài năm trước khi học không
Với hướng ứng dụng thì thường nên, vì nhiều chương trình đánh giá cao kinh nghiệm làm việc, và bản thân bạn cũng học được nhiều hơn khi đã biết mình cần gì. Với hướng nghiên cứu thì đi thẳng thường thuận hơn, vì mạch học thuật chưa bị ngắt quãng.
Ba câu nên trả lời trước khi nộp
- Sau khi tốt nghiệp tôi muốn làm gì, ở đâu?
- Chương trình này có phần nào phục vụ trực tiếp việc đó?
- Nếu không ở lại được, tấm bằng này có giá trị ở Việt Nam không?
Nếu cả ba câu đều trả lời được bằng dữ kiện cụ thể, bạn đã chọn đúng. Nếu câu trả lời chỉ là thứ hạng của trường, hãy tìm hiểu thêm.
Câu hỏi thường gặp
Thạc sĩ một năm có bị đánh giá thấp không?
Không, vì nhiều hệ thống giáo dục thiết kế như vậy. Điều cần cân nhắc là một năm có đủ để bạn thực tập và tìm việc tại chỗ hay không.
Có nên liên hệ giáo sư trước khi nộp không?
Rất nên với hướng nghiên cứu, vì giáo sư có dự án thường là cửa dẫn tới suất trợ lý nghiên cứu. Với hướng ứng dụng thì ít quan trọng hơn.
Bảng điểm đại học không cao có nộp được không?
Nhiều chương trình xét tổng thể gồm kinh nghiệm làm việc, công trình và thư giới thiệu. Hãy làm mạnh các phần khác và giải thích ngắn gọn nếu có điểm yếu rõ ràng.
Học thạc sĩ có giúp ở lại làm việc không?
Ở nhiều nước, bậc học cao hơn được cộng điểm hoặc cho thời gian ở lại dài hơn. Nhưng điều kiện thay đổi theo thời kỳ, hãy tra trên trang chính thức của nước đó.
